ส้มโอ

ส้มโอเป็นพืชในสกุลเดียวกับส้มเขียวหวาน เลมอน มะกรูด และมะนาว มีถิ่นกำเนิดในบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นักเดินเรือชาวยุโรปนำส้มโอไปปลูกในหมู่เกาะบาเบดอส และเป็นต้นกำเนิดของส้มเกรปฟรุท (grapefruit) ปัจจุบันประเทศไทยเป็นผู้ผลิตสำคัญของโลก และมีส้มโอพันธุ์ดีอยู่เป็นจำนวนมาก

ผลพืชในสกุลส้มเป็นผลแบบส้มซึ่งเป็นผลลักษณะพิเศษ และมีกลิ่นเฉพาะตัวเนื่องจากมีน้ำมันระเหยหอมเห็นเป็นจุดแทรกอยู่ชัดเจนที่ใบ และเปลือกผล (rind) นอกจากนี้เปลือกยังมีเพกทินเป็นองค์ประกอบถึง 30% จึงนิยมนำมาสกัดใช้ในระดับอุตสาหกรรมเพื่อทำแยมและเยลลี่ รวมทั้งผสมในซอส และโยเกิร์ตเพื่อให้ข้น

ไม้ต้นขนาดเล็ก แตกกิ่งก้านต่ำ กิ่งก้านแผ่ มีหนาม ใบเดี่ยว รูปไข่ถึงรูปรี โคนใบกลมถึงรูปหัวใจ ปลายใบแหลมและเว้า ขอบใบเรียบหรือหยักเป็นคลื่นตื้นๆ มีต่อมน้ำหวาน ช่อดอกออกตามซอกใบเป็นกระจุก ดอกมีกลิ่นหอม กลีบเลี้ยง 5 สีเขียว กลีบดอก 5 สีขาว เกสรเพศผู้ 10 ผลรูปกึ่งทรงกลม ถึงรูปลูกแพร์ สีเหลืองปนเขียว มีต่อมน้ำมันหนาแน่น ถุงน้ำหวานสีเหลืองอ่อนถึงสีชมพู เมล็ดน้อย เป็นสัน สีเหลืองอ่อน

ผลกินสดเป็นผลไม้ ทำน้ำผลไม้ ปรุงอาหาร เปลือกผล (ผนังผลชั้นกลาง)ใช้แช่อิ่ม (ดูผลไม้ดองและผลไม้แช่อิ่ม)สกัดเพกทิน

ผล

ข้อมูลจาก กรีนไฮเปอร์มาร์ท: สารานุกรมผลิตผลและผลิตภัณฑ์จากพืช ในซุปเปอร์มาร์เก็ต, 2546

คำอธิบายศัพท์พฤกษศาสตร์โดย รองศาสตราจารย์วิยดา เทพหัตถี ศศิวิมล แสวงผล เชฏฐ์ สาทรกิจ ทยา เจนจิตติกุล

โดยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย และ ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

— อภิชัย อารยะเจริญชัย 2009/05/20 21:15