ไวรัสตับอักเสบอี

          โรคตับอักเสบเฉียบพลันที่เกิดจาก เชื้อไวรัสตับอักเสบอี  (hepatitis E virus, HEV) อยู่ใน Hepeviridae family แบ่งเป็น 4 จีโนไทป์ (genotype 1-4) ระยะการฟักตัวโดยเฉลี่ยของเชื้อไวรัสตับอักเสบอี ประมาณ 15-60 วัน มีรายงานการติดเชื้อไวรัสชนิดนี้ทั่วโลก พบมากในประเทศกำลังพัฒนาที่มีปัญหาด้านการสาธารณสุข ประสบภัยน้ำท่วม หรือในชุมชนที่มีระบบจัดการน้ำใช้น้ำเสียไม่ดีนัก เมื่อติดเชื้อไวรัสชนิดนี้ ผู้ติดเชื้อบางคนอาจไม่แสดงอาการ หรือถ้าเกิดอาการ มักจะเป็นแบบเฉียบพลัน รวมถึงการมีไข้ คลื่นไส้ ปวดท้อง ปัสสาวะสีเข้ม ผิวหน้าและตาเหลือง คนมีอายุมีแนวโน้มที่จะแสดงอาการมากกว่าเด็ก

          ในปี พ.ศ. 2556 องค์การอนามัยโลกได้รายงานสถานการณ์โรคว่ามีผู้ติดเชื้อมากกว่า 20 ล้านคนทั่วโลก มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 57,000 คน มีอัตราการตาย 1-4 % ซึ่งสูงกว่ากลุ่มผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบเอ ที่มักจะแสดงอาการของโรคคล้ายคลึงกันมาก กลุ่มผู้ติดเชื้อที่สำคัญของไวรัสตับอักเสบอี คือ สตรีมีครรภ์ มีความรุนแรงของโรคมากกว่าผู้ป่วยอื่น มีอัตราการตายสูงถึง 20%–30% โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงสามเดือนสุดท้ายของการตั้งครรภ์ 

          นอกจากในคนแล้ว ไวรัสตับอักเสบอียังมีการแพร่ระบาดในสัตว์หลายชนิด เช่น สุกร โค กระบือ หนู กระต่าย เป็นต้น โดยมีสุกรเป็นแหล่งในการแพร่เชื้อสู่คนที่สำคัญ การติดเชื้อในคนและระหว่างสัตว์สู่คน สามารถผ่านได้ทางการรับประทานเนื้อสัตว์สุก ๆ ดิบ ๆ หรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ หรือได้รับเชื้อในสารคัดหลั่ง เลือด หรืออุจจาระ ซึ่งเป็นปัญหาโรคสัตว์สู่คนที่สำคัญในหลายประเทศที่มีการระบาดของโรคในขณะนี้

00
จากการศึกษาในประเทศไทยพบว่ามีการรายงานการติดเชื้อในผู้ป่วยตั้งแต่ พ.ศ. 2539  การติดเชื้อพบได้ในทุกช่วงอายุ และมีอัตราการติดเชื้อสูงสุดในช่วงอายุ 20-60 ปี  จนถึงปัจจุบันมีรายงานพบผู้ป่วยติดเชื้อในทุกภาคของประเทศไทย มีรายงานการติดเชื้อทั้งในคนและสัตว์ โดยเฉพาะสุกรเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง มีรายงานระบุแน่ชัดว่าจีโนไทป์ในคนและสุกรในประเทศไทยเป็นจีโนไทป์ 3 เหมือนกัน จึงเป็นที่น่าสนใจว่าอาจจะมีการถ่ายทอดเชื้อระหว่างคนและสัตว์เช่นเดียวกับที่เป็นปัญหาสาธารณสุขในประเทศอื่น ๆ

ปัจจุบันการตรวจวินิจฉัยโรคตับอักเสบอี มีอยู่ด้วยกัน 3 วิธีหลัก คือ การวินิจฉัยจากอาการทางคลินิค การตรวจระดับภูมิคุ้มกัน และการตรวจหาเชื้อด้วยวิธีทางโมเลกุล ในขณะนี้ยังไม่มีวัคซีนใดที่จะสามารถป้องกันการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบอีได้

บรรณานุกรม
http://www.cdc.gov/hepatitis/HEV/HEVfaq.htm
http://www.who.int/mediacentre
http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/Pubs/viralhepatitis/index.aspx

————————————————————————————————————————————

โดย ดร.นิจจารีย์ญา ศิริศรีโร
ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล