มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก (The Hornbill Research Foundation)
[ สวนนกเงือก ] [ เว็บไซต์มูลนิธิฯ ]
ความเป็นมา
เริ่มต้นจากโครงการศึกษานิเวศวิทยานกเงือก
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งเริ่มงานวิจัยประมาณปี
2521 โดยเริ่มทำการศึกษาวิจัยในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่
จนถึงปี 2540 ได้ขยายงานวิจัยออกไปในเขตผืนป่าภาคตะวันตกและภาคใต้
นอกจากนี้โครงการฯ ยังได้มีการสำรวจการแพร่กระจาย
และสถานภาพของนกเงือกทั่วประเทศ และเพื่อความต่อเนื่องและขยายขอบเขตของงานวิจัย
จึงเกิดแรงผลักดันให้มีการจัดตั้งเป็น “มูลนิธิ”
ขึ้นโดยได้รับพระราชทานชื่อจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี ว่า “มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก” เมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2536
ความสำคัญของนกเงือก
เนื่องจากนกเงือกเป็นนกขนาดใหญ่ถึงใหญ่มาก
กินทั้งผลไม้และสัตว์เป็นอาหาร อีกทั้งธรรมชาติในการหากินจะต้องอาศัยพื้นที่ป่าที่กว้าง
จึงส่งผลให้นกเงือกเป็นสัตว์ที่มีบทบาทสำคัญ
ในการแพร่กระจายเมล็ดพันธุ์ไม้ป่า เพราะนกเงือกจะกระจายเมล็ดผลไม้ตามที่ต่างๆ
ในป่า จึงช่วยปลูกป่าได้ดี
ทำให้ป่าตามธรรมชาติคงสภาพอยู่ต่อไป ช่วยควบคุมประชากรของสัตว์เล็กๆ
เช่นแมลงต่างๆ ด้วย อันจะเป็นการรักษาสมดุล
ของระบบนิเวศวิทยาของป่า บทบาทอันเด่นชัดนี้
นกเงือกจึงเป็น ดัชนีชี้วัดความสมบูรณ์ของป่า
เป็นอย่างดี
วัตถุประสงค์
1. เพื่อเพิ่มศักยภาพในการศึกษาวิจัยนกเงือกให้กว้างขวางและต่อเนื่องมากขึ้น
2. เพื่อเผยแพร่ความรู้ทางด้านนิเวศวิทยาของป่าและสัตว์ป่าแก่สาธารณชน
3. ส่งเสริมและสนับสนุนนักวิทยาศาสตร์ นักวิจัยและนักเรียนให้มีความสนใจในการศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับระบบนิเวศวิทยา
4. เพื่อเป็นศูนย์ประสานงานการศึกษา การฝึกอบรมและการวิจัยเกี่ยวกับ
นกเงือกในระดับชาติและนานาชาติ
5. ดำเนินการเพื่อสาธารณประโยชน์หรือร่วมมือกับองค์กรการกุศลอื่นๆ
เพื่อสาธารณประโยชน์
6. ไม่ดำเนินการเกี่ยวข้องกับการเมืองแต่ประการใด
โครงการวิจัยต่างๆ ของมูลนิธิฯ
ปัจจุบัน มูลนิธิฯ ได้ขยายงานวิจัยออกไปอย่างกว้างขวาง มีงานวิจัยที่สำคัญหลายโครงการ ซึ่งดำเนินการวิจัยโดย โครงการศึกษานิเวศวิทยานกเงือก คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช และคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โครงการต่างๆ ได้แก่
โครงการสำรวจการแพร่กระจายและสถานภาพของนกเงือกทั่วประเทศ
ผลการสำรวจจะทำให้ทราบการแพร่กระจายของนกเงือกอย่างถูกต้องชัดเจนขึ้น และจำแนกสาเหตุคุมคามต่อนกเงือก ในแต่ละพื้นที่ ทำให้สามารถประเมินสถานภาพของนกเงือกได้ถูกต้องมากขึ้น
โครงการศึกษาชีววิทยาและนิเวศวิทยาของนกเงือก ชนิดที่มีความเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์
เพื่อนำความรู้จากการศึกษาวิจัยไปใช้ในการจัดการเพื่อการอนุรักษ์นกเงือกเหล่านี้ ให้สามารถอยู่รอดต่อไป โครงการนี้กำลังทำการศึกษาวิจัยนกเงือกในผืนป่าห้วยขาแข้ง-ทุ่งใหญ่ และในเขตป่าอนุรักษ์ทางภาคใต้ ซึ่งขณะนี้กำลังดำเนินการศึกษาวิจัย และนกเงือกที่จัดว่าอยู่ในสภาวะที่เสี่ยงใกล้สูญพันธุ์ได้แก่
1. นกเงือกปากย่น * 5. นกชนหิน 2. นกเงือกกรามช้างปากเรียบ 6. นกเงือกดำ 3. นกเงือกคอแดง 7. นกเงือกหัวหงอก 4. นกเงือกหัวแรด
โครงการศึกษาชีววิทยาและนิเวศวิทยานกเงือกในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่
โครงการนี้เป็นโครงการระยะยาวมี วัตถุประสงค์เพื่อให้ได้ผลการศึกษาที่ต่อเนื่องกัน ในเรื่องของการขยายพันธุ์ของนกเงือก ปัจจัยที่มีผลต่อการขยายพันธุ์ การติดตามศึกษาพื้นที่ที่สามารถรองรับการขยายพันธุ์ของนกเงือก การวิจัยพืชอาหารของนกเงือก ฯลฯ
จากโครงการนี้ได้มีการจัดการนกเงือก โดยการปรับปรุงโพรงรังของนกเงือกที่เขาใหญ่ ให้อยู่ในสภาพที่เหมาะสม ทำให้นกเงือกใช้โพรงรังได้ดีเหมือนเดิม หากโครงการนี้บรรลุเป้าหมาย ก็จะสามารถนำผลการศึกษาและการจัดการนี้ไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสม ในพื้นที่อนุรักษ์แห่งอื่นๆ ของประเทศได้...รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับโครงการศึกษาชีววิทยาและนิเวศวิทยาของนกเงือก...
โครงการปลูกฝังเยาวชนให้รักนก สัตว์ป่าอื่นๆ และรักป่า
โดยได้จัดทำสื่อในรูปแบบต่างๆ เช่นหนังสือ นิทรรศการ การบรรยายประกอบสไลด์ วิดีโอ และการจัดค่ายเด็กรักนกเงือก โดยพาเด็กเข้าป่าธรรมชาติเพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับป่า สัตว์ป่า ฯลฯ การดำเนินงานของมูลนิธิฯ นอกจากจะเป็นการศึกษาวิจัยเพื่อให้ได้มาซึ่งความรู้ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการอยู่รอดของนกเงือก อันจะส่งผมไปถึงการอยู่รอดของสัตว์ป่าอีกหลายชนิด มูลนิธิฯ ยังมีนโยบายในการเผยแพร่ความรู้ และความเข้าใจ ที่ได้จากการวิจัยให้แก่สาธารณชนอีกด้วย
ท่านจะมีส่วนร่วมในการช่วยอนุรักษ์นกเงือกได้อย่างไร
• หากท่านผู้ใดพบนกเงือก ได้โปรดส่งข่าวมายัง “มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก” โดยระบุ ชนิดของนกเงือก จำนวนที่พบ สภาพ (เช่น ตามธรรมชาติ, ถูกล่า, ในกรง ฯลฯ) สถานที่ วันเดือนปี ชื่อผู้รายงาน
• เพื่อให้การดำเนินงานของมูลนิธิฯ เป็นไปโดยต่อเนื่องมูลนิธิฯ ยังขาดแคลนเงินทุนในการศึกษาวิจัย ท่านใดสนใจช่วยปกป้องนกเงือกไทยให้คงไว้เป็นมรดกแก่ลูกหลาน และสร้างสมดุลให้กับธรรมชาติ สามารถร่วมบริจาคทุนทรัพย์ช่วยเหลือมูลนิธิฯ ได้ดังนี้
ข้าพเจ้า นาย/นาง/นางสาว..................................................................................
นามสกุล.......................................................ที่อยู่..............................................
......................................................................โทรศัพท์.....................................
มีความประสงค์ที่จะบริจาคทุนทรัพย์ เพื่อสมทบทุนสนับสนุนงานศึกษาวิจัยนกเงือก และการเผยแพร่ความรู้เรื่องนกเงือก โดยจ่ายเป็น
• ธนาณัติในนาม “มูลนิธิฯ” จำนวน...................................................บาท
• เช็คธนาคารสั่งจ่าย “มูลนิธิฯ” จำนวน...................................................บาท
• โอนเข้าบัญชีออมทรัพย์ “มูลนิธินกเงือก” บัญชีเลขที่ 026-2-75910-2
ธนาคาร ไทยพาณิชย์ สาขารามาธิบดี
จำนวน.................................................บาท
เมื่อวันที่..........................................
จึงขอให้มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือกส่งใบเสร็จรับเงินถึงข้าพเจ้าโดยเร็ว
(กรณีจ่ายเช็คและธนาณัติ กรุณาส่งถึง มูลนิธิศึกษานกเงือก ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ถนนพระรามที่ 6 กรุงเทพฯ 10400)
โทร : 02-201-5532 แฟ็กซ์ : 66-2-644-5411
ติดต่อเรา
มูลนิธิศึกษานกเงือก
ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
ถนนพระรามที่ 6 กรุงเทพฯ 10400
โทร : 02-201-5532 แฟ็กซ์ : 66-2-644-5411
E-Mail : scpps@mucc.mahidol.ac.th (ศ.ดร. พิไล พูลสวัสดิ์)Website : http://www.thaihornbill.org
สนับสนุนโดย Coraciiformes Taxon Advisory Group
