จากความร่วมมือระหว่าง อาจารย์และนักวิจัย ในสาขาโรคติดเชื้อและที่เกี่ยวข้อง จากคณะวิทยาศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์รามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ และ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ จึงได้มีการรวมตัวของนักวิจัย เพื่อจัดตั้งเครือข่ายในสาขา Emerging Bacterial Infection เมื่อพิจารณาปัญหาสำคัญที่แพทย์พบทางคลินิก รวมถึงปัญหาด้าน Food Microbiology กลุ่มนักวิจัยจึงได้เสนอที่ศึกษาเชื้อแบคทีเรีย ที่เป็นปัญหาในโรงพยาบาล แต่มักถูกมองข้ามความสำคัญไป คือเชื้อกลุ่ม Nosocomial infection (Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter spp.) , Nontuberculous Mycobacteria และ Foodborne microbes เช่น Bacillus cereus ซึ่งเป็นเชื้อที่มีการระบาดในโรงพยาบาล

เชื้อเหล่านี้สร้างปัญหาในการรักษา เนื่องจากเกิด Emerging isolates ที่มีการดื้อยาใน profile ต่างๆ ซึ่งกระทรวงสาธารณสุข ได้ประมาณการสูญเสียค่าใช้จ่าย ในการรักษาโรคติดเชื้อ Nosocomial infection เป็นมูลค่าไม่ต่ำกว่า 3,000 ล้านบาทต่อปี โดยเฉพาะเชื้อ Acinetobacter baumanii ซึ่งในปี 2547 พบระบาดใน ร.พ.ศิริราช มากกว่า 600 cases และใน ร.พ. รามาธิบดี มากกว่า 390 cases กลุ่มวิจัยจะศึกษาถึงยีนต่างๆ ที่มีบทบาทในการดื้อยา การดื้อต่อ Chemical biocides ตลอดจนศึกษาลงลึกถึงกลไกการต่อต้าน oxidative stress ของเชื้อ ทั้งนี้จะมีการใช้ state-of-the art technologyของ Molecular bacteriology ที่หลากหลาย รวมถึงการใช้เทคนิค Microarray เพื่อศึกษา Gene expression profiles ภายใต้ความกดดันโดยยา บอกจากนี้ผลพลอยได้อื่นๆ ของการศึกษานี้จะทำให้ทราบถึง ยีนที่เกี่ยวข้องกับการสร้างโปรตีน หรือ เอ็นไซม์ รวมถึงกลไกการควบคุมการแสดงออกของยีนเหล่านั้นที่จะส่งผลต่อ sensitivity หรือ resistance ของเชื้อต่อ antibiotics ทำให้ได้ข้อมูล antibiogram ข้อมูลระบาดวิทยาซึ่งความรู้เหล่านี้จะสามารถนำไปใช้ในการปรับเปลี่ยน treatment regimen และเป็น baseline data ที่สำคัญของประเทศไทย

วัตถุประสงค์ / ภารกิจการวิจัย

1. จัดตั้ง Center of Excellence on Emerging Bacterial Infections ที่สามารถดำเนินงานวิจัยมุ่งเป้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. สร้างเครือข่ายซึ่งทำให้เกิดการสร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ และเครือข่ายของนักวิจัยรุ่นใหม่ ที่จะสนับสนุนและส่งเสริมงานวิจัยให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
3. สร้างผลงานวิจัยองค์ความรู้ใหม่ที่สามารถลงตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติ ทั้งในด้านปริมาณและคุณภาพ (คือสามารถลงได้ในวารสารนานาชาติที่มี Impact factor สูง)
4. สร้างองค์ความรู้ในเรื่องของการดื้อยาปฏิชีวนะให้สามารถนำมาใช้เป็นพื้นฐานของการรักษาโรคติดเชื้อ ซึ่งจะทำให้การรักษาได้ผลดียิ่งขึ้น และยังช่วยลดค่าใช้จ่ายโรงพยาบาลของมหาวิทยาลัยมหิดล ในการรักษา Nosocomial Infection
5. เผยแพร่ความรู้ด้านโรคติดเชื้อโดยเฉพาะเรื่อง Drug Resistant Emerging Bacteria

หัวหน้าหน่วยวิจัยฯ

ศ.ดร. ศกรณ์ มงคลสุข
scsmk@mahidol.ac.th, skorn@cri.or.th

นักวิจัยในโครงการ
1. รศ. นพ. ประสิทธิ์ ผลิตผลการพิมพ์
ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
2. รศ. ดร. อังคนา ฉายประเสริฐ
ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
3. ดร. ไพบูลย์ วัฒนวิบูลย์
ห้องปฏิบัติการเทคโนโลยีชีวภาพ สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์
4. ดร. เจมส์ ดับส์
ห้องปฏิบัติการเทคโนโลยีชีวภาพ สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์
5. ดร. มยุรี เฟื่องทอง
ห้องปฏิบัติการเทคโนโลยีชีวภาพ สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์
6. ดร. ผดุงศรี ดับส์
ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์
7. ดร. สารดี วาฤทธิ์
หน่วยปฎิบัติการวิจัยกลางไบโอเทค
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
8. ผศ. นพ. กำธร มาลาธรรม
คณะแพทยศาสตร์รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
9. ผศ. พูนพิลาศ หงษ์มณี
คณะแพทยศาสตร์รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
10. ดร. พิริยาพร จงตระกูล
คณะแพทยศาสตร์รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
11. นพ. สุธัญญ์ ศรีแสงแก้ว
คณะแพทยศาสตร์รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
12. ดร. เทิดศักดิ์ พราหมณนันท์
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพ

นักวิจัยประจำห้องปฏิบัติการ
1. ดร. ทัศนี ชูเชื้อ

ขอบเขตของงานวิจัย

โครงการวิจัยที่เสนอ แบ่งออกเป็น 3 หัวข้อหลัก ดังนี้คือ

1. Genome Wide Analysis ของยีนแบคทีเรียที่ถูกกดดันด้วยยาปฏิชีวนะ โดยใช้วิธีทาง Functional Genomics
2. การศึกษายีนดื้อยาปฏิชีวนะ หรือยีนที่เกี่ยวข้องกับการคงทนต่อ chemical bacteriocide ในแบคทีเรียที่ก่อให้เกิด Nosocomial Infection
3. การศึกษากลไกระดับโมเลกุลที่เกี่ยวข้องกับการปรับตัวของแบคทีเรียประเภท food borne pathogen เมื่ออยู่ภายใต้ปัจจัยกดดันชนิดต่างๆ ได้แก่ oxidative stress โดยเริ่มจากการใช้ Bacillus cereus เป็นโมเดล

ผลงานวิจัยตีพิมพ์ (Publications)

Saenkham P, Eiamphungporn W, Farrand SK, Vattanaviboon P, Mongkolsuk S.
Multiple superoxide dismutases in Agrobacterium tumefaciens: functional analysis, gene regulation and their influence on tumoriogenesis. J Bacteriol. 2007 Oct 5.

Vattanaviboon P, Tanboon W, Mongkolsuk S.
Physiological and expression analyses of Agrobacterium tumefaciens trxA, encoding thioredoxin.
J Bacteriol. 2007 Sep;189(17):6477-81. Epub 2007 Jun 15.