Mahidol University Logo
ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหิดล
ปัญญาของแผ่นดิน

เครือพิสุทธิ์ พืชวงศ์ผักบุ้งชนิดใหม่ของโลก



“เครือพิสุทธิ์” พืชชนิดใหม่ของโลก เป็นผักบุ้งเลื้อยในสกุลเครือพูเงิน (Argyreia Lour.) มีใบรูปไข่หรือรูปรี ฐานใบมน ดอกเป็นช่อกระจุกแน่น ดอกสีขาวบริสุทธิ์ พบบริเวณดินลูกรัง ริมถนน ตามชายป่าเบญจพรรณ ที่ อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ ถูกพบครั้งแรกตั้งแต่ปี 2465 โดยนายแพทย์ชาวไอริช (A. F. G. Kerr) โดยมีตัวอย่างอ้างอิงในพิพิธภัณฑ์พืชธรรมชาติวิทยา กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ (Natural History Museum London) เพียงชิ้นเดียวที่ไม่สมบูรณ์ ทำให้ไม่สามารถระบุชนิดได้ จนกระทั่งได้ค้นพบในธรรมชาติอีกครั้ง ในปี 2553 และได้รับการตั้งชื่อว่า Argyreia albiflora Staples & Traiperm ซึ่งหมายถึงพืชในสกุลเครือพูเงินที่มีดอกสีขาว และตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติ Phytotaxa เล่มที่ 204 ฉบับที่ 3 เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2558 โดย ดร. จอร์จ สเตเปิลส์ (Dr. George Staples) นักพฤกษศาสตร์ชาวอเมริกัน และ ผศ.ดร. ปวีณา ไตรเพิ่ม อาจารย์ประจำภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เครือพิสุทธิ์ได้ถูกยืนยันการเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกโดยการเปรียบเทียบกับพืชต้นแบบ (Type specimens) ในชนิดใกล้เคียง ตามหลักการทางอนุกรมวิธานพืช อีกทั้งยืนยันโดยการศึกษาเปรียบเทียบผิวเคลือบคิวทินของเซลล์ผิวใบกับชนิดใกล้เคียงด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่องกราด (SEM)

เครือพิสุทธิ์เป็นพืชที่อยู่ในสถานะใกล้สูญพันธุ์ (vulnerable species) เพราะพบได้น้อยมากในธรรมชาติ แม้จะมีเหง้าขนาดใหญ่ใต้ดิน แต่ยังไม่พบว่าติดผล