Webboard : cis vs trans

 
Date Content
cc
09-11-2010 23:28:48


cis vs trans element ในเรื่อง DNA เหมือนกับ ในวิชาเคมี ไหมครับ


 


 


ขอบคุณล่วงหน้าครับ

อ.สุมาลี
10-11-2010 09:52:47


ถ้าหาก cis- and trans- ในวิชาเคมี ที่พูดถึง คือ


                                      cis-          and           trans-


                          


                                 H           H             H


                                       C=C        และ            C=C


                                                                          H


 ความหมายของ cis-, trans- element ใน DNA ก็ไม่เหมือนในวิชาเคมี


 


กรณี cis-, trans-element ใน DNA จะหมายถึง element ที่เข้ามาเกิดปฏิสัมพันธ์กับสายดีเอ็นเอที่อยู่ในสายเดียวกัน บริเวณใกล้กับ จะเรียกว่า cis-element ส่วน trans-element จะหมายถึง element ที่อยุ่นอกของสายดีเอ็นเอ


 


ตัวอย่างเช่น ในการเกิดกระบวนการ insert DNA fragment ซึ่งเกิดจากการม้วนเป็นสายวงของดีเอ็นเอเกลียวคู่เข้าหากัน แล้วมีกระบวนการ recombination ดึงเอาชิ้นดีเอ็นเอจากตำแหน่งที่ม้วนเข้ามา ชิ้นดีเอ็นเอนั้นเป็นส่วนที่อยู่สายเดียวกันกับตำแหน่งที่มีการเกิด insertion เช่นนี้ เราเรียก cis-element


ในทางกลับกัน ถ้ากระบวนการ insertion เกิดจากชิ้นดีอ็นเอของพลาสมิด หรือดีเอ็นเอของไวรัส ที่อยู่นอกเหนือส่วนของสายดีเอ็นเอที่ถูกชิ้นดีเอ็นเอภายนอก (ของพลาสมิด หรือ ไวรัส) เข้ามาด้วย recombination ก็ตาม ชิ้นดีเอ็นเอภายนอกนี้เรียกว่าเป็น trans-element


 


นอกจากตัวอย่างที่มีชิ้นดีเอ็นเอเป็น element แล้ว ยังอาจเป็น Protein element ที่เข้ามาปฏิสัมพันธ์ กับ สายดีเอ็นเอ แล้วเป็นผลแบบ cis-element หรือ trans-element ได้เช่นเดียวกัน


 


กรณี protein element นักศึกษาลองคิดตัวอย่าง แล้วเล่าให้ฟังได้หรือไม่ ว่าแบบไหน เป็น cis- แบบไหนเป็น trans-


 


ถ้าอยากรู้ ช่วยๆกัน คิด แสดงความเห็นเข้ามา ถ้าไม่มีความเห็น จะไม่มาเล่าต่อ แต่ถ้ามีความคิดเห็นเพิ่มเติมจะมาเล่าให้ต่อในวันพรุ่งนี้ หลังอาหารเช้า ฮิฮิ

cc
10-11-2010 14:08:47
หมายถึงว่า cis ใกล้กับจุดเกิดเหตุ แต่ว่า trans อยู่ไกลกว่า ถูกไหมครับ

ส่วนในกรณีของ protein กับ DNA ขอเดาว่า
basal transcription factor เป็น cis  ส่วน trans ก็น่าจะเป็น transcription elements พวก enhancer silencer 

ไม่แน่ใจ
ให้อาจารย์เฉลย ดีกว่า


ขอบคุณครับ
อ.สุมาลี
17-11-2010 08:50:45


ต้องขอโทษที่ไม่ได้เข้ามาตอบตามสัญญา


อันที่จริงต้องบอกว่า คุณ CC มีความตั้งใจและก็เข้าใจในการช่วยเสริมตอบให้ ดีจริงๆจ้า


 


คำตอบของคุณ CC ทั้งที่เขียนสรุปว่า cis ใกล้กับจุดเกิดเหตุ ส่วน trans อยู่ไกลกว่า ก็เป็นข้อสรุปที่คนในวัยเดียวกันก็คงจะเข้าใจซึ่งกันและกันได้ แต่คนที่ยังไม่ค่อยเห็นภาพก็อาจสับสนว่า คำว่าไกลกว่า น่ะมันไกลขนาดไหน?  ดังนั้นการตอบแบบให้เห็นอย่างชัดเจน ก็คือ trans จะเป็นปฏิสัมพันธ์ของคนละสายดีเอ็นเอ คนละโมเลกุล เช่น โครโมโซม 1 กับ 2 หรือ โครโมโซม กับ พลาสมิด  หรือพลาสมิด กับไวรัสฟาจ เป็นต้น ส่วน cis ก็จะเป็น บริเวณ Aในโครโมโซม 1 กับ บริเวณ B ในโครโมโซม 1 เป็นต้น


 


ทีนี้ถ้าเป็นโปรตีนกับดีเอ็นเอเกิดปฏิสัมพันธ์กัน ชนิดที่เป็น cis ก็คือ โปรตีนที่เกี่ยวข้องในกลุ่มการทำงานของดีเอ็นเอบริเวณนั้นๆ พูดเฉยๆ อาจงง ยกตัวอย่างเช่น ใน Lac Operon ซึ่งมียีนที่เกี่ยวข้อง คือ lac A, lac Z, lac Y ที่อยู่ภายใต้การควบคุมด้วย regulatory ชุดเดียว โดยโปรตีนที่มาควบคุม คือ repressor ชื่อว่า protein I ซึ่งมีตำแหน่งการทำงานอยู่บรืเวณเดียวกับ Lac Operon ดังนั้น protein I จัดเป็น cis element ในขณะที่ กระบวนการ Catabolic repression ใน Lac Operon ขณะที่แบคทีเรียขาด Glucose จะมีตัว Activator คือ CRP or CAP ซึ่งเป็น Protein ที่ถูกสร้างในตำแหน่งที่ไม่เกี่ยวข้องกับ Lac Operon เราเรียก CRP or CAP protein นี้ว่าเป็น trans element


 


ซึ่งก็เป็นไปตามที่คุณ CC ตอบมา แต่อาจารย์ช่วยขยาย และเผื่อคนที่ยังงง จะได้เห็นภาพมากขึ้นจ้า

:)
18-11-2010 15:28:51
ขอบคุณค่ะ กระจ่างดีขึ้นเลยค่ะ :) 
..>>
18-11-2010 17:20:41
แล้ว trans   ที่อาจารย์วิไล พูดนี่ จะเกี่ยวได้ไหมเนี่ย  
: O
18-11-2010 18:42:27
trans นั้นก็ ไกลจุดเกิดเหตุ  มาเยอะเนาะ อิ อิ
นักศึกษาตัวน้อยๆ
12-10-2017 20:58:12
ขอบคุณมากครับบ 
Nattapol Seehawat
14-10-2017 23:26:08
Proteins act in trans 
DNA sites act only in cis
• Trans acting elements (not DNA) can diffuse through cytoplasm and act at target DNA sites on any DNA molecule in cell (usually proteins)
• Cis acting elements (DNA sequences) can only influence expression of adjacent genes on same DNA molecule

ผมไปเจอมา ไม่รู้เข้าใจถูกรึป่าวครับ 
มันดูเรียบง่ายดี
Nattapol Seehawat
15-10-2017 10:48:33
ส่วน cis, trans ในวิชาเคมีอินทรีย์ ใช้อธิบาย isomerism เช่นกรณี 2-butene
อาจมี 2 ไอโซเมอร์ ได้เป็น cis-2-butene กรณีหมู่ methy 2 หมู่ อยู่ทิศทางเดียวกัน
ส่วน trans-2-butene ก็กลับกันคือตรงข้าม

Cis, Trans บ่งชี้ตำแหน่งเชิงเรขาคณิต ในที่นี้ของเคมีอินทรีย์ถือเป็นคนละตัวกัน หรือเรียก geometric isomerism

ผมนึกว่าเป็นแค่คำ ฟังทุกท่านพูดดูยากเลย ขอบคุณมากนะครับ ผมสนใจวิชาชีวเคมี เลยเข้ามาตามอ่าน
Nattapol Seehawat
16-10-2017 19:35:50

จะว่าไปก็ challenge นะครับ ลองเข้าไปทบทวนที่ KHAN ACADEMY ตรง Organic Chemistry ได้ ผมก็ผมอธิบายพลาดไป ว่าแต่เจ้าของกระทู้ไม่ได้สงสัยเรื่อง cis trans ของเคมี(อินทรีย์) นี่น่า

Reply : cis vs trans
Content
Validation  
By