 |
|
| |
| |
| สรุปบทเรียน > > |
| วันที่ี : 26 เมษายน 2550 (เช้า-บ่าย) |
| หัวข้อ : การนำแผนกลยุทธ์สู่การปฏิบัติ และการบริหารโครงการเชิงกลยุทธ์ |
วิทยากร : ดร. อุทิศ ขาวเธียร (รองเลขาธิการ คณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ)
|
|
| |
| |
| สรุปเนื้อหาที่สำคัญบางประเด็น : |
| ยุทธศาสตร์ คือ กรอบชี้นำการปฏิบัติ ว่าต้องทำอะไรบ้าง (ที่เหมาะสมกับสภาวะแวดล้อมที่องค์กรเป็นอยู่และต้องเผชิญ) จึงจะบรรลุวัตถุประสงค์หลัก |
| (และจะต้องเป็นวัตถุประสงค์ที่ทำได้เท่านั้น !) |
| ยุทธศาสตร์ - ต้องไม่ขัดแย้งกับ พันธกิจ (เหมือนกฎหมาย จะต้องไม่ขัดแย้งกับรัฐธรรมนูญ) |
| ยุทธศาสตร์ - ต้องปฏิบัติได้จริง (โดยต้องสอดรับและอิง SWOT เท่านั้นจึงจะปฏิบัติได้ และต้องมี "ศิลป์" ในองค์ประกอบของแผน ผู้คนจึงจะยอมรับ) |
| ยุทธศาสตร์ - ต้องเป็นกรอบที่ปฏิบัติไปสู่ผลสัมฤทธิ์ (คือดีกว่าเดิม) โดยต้องอาศัยความคิดริเริ่ม (อาศัยศิลป์) |
| |
| องค์ประกอบหลักของแผน มี 3 ด้าน คือ |
| ด้านศาสตร์ : ได้แก่ เทคนิคการวางแผนฯ ระดมสมอง การติดตาม ประเมินผลแผนฯ |
| ด้านศิลป์ : เป็นส่วนที่ทำให้แผนยุทธศาสตร์ มีความแหลมคม ได้แก่ แนวคิดริเริ่ม แนวคิด หลักทฤษฎี จินตนาการ หลักการบริหารจัดการ |
| ความเข้าใจการเมืองในองค์กร (จึงจะเกิดการยอมรับได้ และปฏิบัติตาม) |
| ด้านประสบการณ์ : เป็นส่วนที่ทำให้การเอาแผนฯไปใช้แล้วบรรลุเป้าหมาย ได้แก่ ภูมิปัญญา องค์ความรู้ บุคลากร ความรู้ ความชำนาญ Wisdom |
| (หาปรัชญาที่เป็นของเราเอง) |
| - ยุทธศาสตร์ที่อิง SWOT อย่างเดียว จะแข็งทื่อ ดังนั้นต้องอาศัยศิลป์ ความคิดริเริ่ม ประสบการณ์ ฯลฯ จึงจะทำให้แหลมคม |
| - ยุทธศาสตร์ไม่ชัดเจน เกิดจาก 1. ขาด SWOT ที่ชัดเจน 2. ขาดความคิดดีๆ (เหมือนลู่วิ่ง ที่ต้องแคบ จะได้วิ่งไม่สะเปะสะปะ) |
| - แม้จะมียุทธศาสตร์ที่ดีแล้วก็ตาม ยังจะต้องมี "เทคนิค (ในการวิ่ง)" ที่ดีด้วย (ทั้งเทคนิคทั่วไป คือ BSC (เน้นผลลัพธ์ 4 มุมมอง) และเทคนิคเฉพาะของ |
| สถาบันการศึกษา / มหาวิทยาลัย) ในการแปลงยุทธศาสตร์ ให้เป็น ยุทธวิธี |
| |
| ทางเลือกการยกร่างยุทธศาสตร์ (แปลงยุทธศาสตร์ เป็น แผนงาน-โครงการเชิงยุทธ์) |
| 1. การยกร่างโดยอิง วัตถุประสงค์หลัก --> เอาวัตถุประสงค์หลักเป็นตัวตั้ง ง่ายสุด แต่มีข้อเสียคือ ไม่สามารถสร้างวัตถุประสงค์ใหม่ขึ้นมาได้ |
| 2. การยกร่างโดยอิง SWOT --> ยากกว่า แต่จะสามารถสร้างวัตถุประสงค์ใหม่ได้ (มักเป็นหน่วยงานที่มีประสบการณ์ในการวางแผนฯมาแล้ว) |
| |
| ยุทธวิธีแก้ไขปัญหา 4 รูปแบบ : |
| ยุทธ / แผนงาน---ช่วงสั้น-ยาว (ได้ทั้งสอง) ได้แก่ |
| 1. โอกาส+จุดแข็ง --> QUEST Pattern Interactive Orientation ยุทธศาสตร์ประเภท ลุย-เร่งขยาย เป็นยุทธศาสตร์เชิงรุก |
| 2. จุดแข็ง+ข้อจำกัด --> SAGA pattern Reactive Orientation ยุทธศาสตร์ประเภทการแข่งขันสูงมาก |
| ไม่ควรเสี่ยง รักษาสภาพและติดเขี้ยวเล็บให้กับจุดแข็ง เพื่อเสริมสมรรถนะในการแข่งขัน หรือหาแนวร่วมเพื่อลดความเสี่ยง (เนื่องจากคู่แข่งก็เก่ง) |
| ยุทธ / แผนงาน--- ช่วงสั้น ได้แก่ |
| 3. โอกาส+จุดอ่อน --> VENTURE Pattern Preactive Orientation ยุทธศาสตร์ประเภท น่าเสี่ยง ลองเสี่ยง-ปรับปรุง |
| 4. จุดอ่อน+ข้อจำกัด --> PARLAY Pattern Inactive Orientation ยุทธศาสตร์ประเภท ล่องลอย ไม่มีอนาคต ต้องเลิกกิจการ โอนย้าย |
| |
| ยุทธศาสตร์ที่ดี ต้องมีครบทั้ง 4 ประเภท แต่ละประเภทมีหลายๆ ข้อ (และต้องปฏิบัติได้!) |
| |
| การจัดลำดับแผนงาน/โครงการ (Project Idea) |
ถ้าได้งบประมาณมา จะ allocate เงินให้แผนงานโครงการเชิงยุทธ์ มากกว่าแผนงานโครงการประจำ เนื่องจากแผนงานประจำ ทำดีแค่ไหน ก็จะดีเท่าเดิม |
| แต่แผนงานเชิงยุทธ์ จะมุ่งผลสัมฤทธิ์ คือดีกว่าเดิม วิธีทำให้แผนงานประจำ ดีกว่าเดิม คือ ทำให้ถูกกว่าเดิม หรือประหยัดขึ้น โดยการ subcontract |
| (จ้างคนนอกมาทำ จะถูกกว่า) |
| |
| การติดตาม (Monitoring) และการประเมินผล (Evaluation) จะต้องอาศัยมาตรฐาน/ดัชนีสากล และเป็น ดัชนีที่ update ล่าสุดเสมอ |
| เราจึงจะรักษามาตรฐานเอาไว้ได้ |
| การประเมินผล ไม่ได้ประเมินเพื่อตัดสิน ว่าใครถูกหรือผิด หรือจับผิด แต่ประเมินว่า "บรรลุเป้าหมาย" หรือไม่ และจะดำเนินการต่ออย่างไร |
| |
| ดัชนี เหตุ-ผล (Lead-Lag) |
| ดัชนี เหตุ (Leading Indicators) : ดัชนีผลผลิต (Outputs Indicators) |
| ประเมินสิ่งที่องค์กรทำตามโครงการ ให้เกิดผลที่ต้องการ / เชื่อมโยงกับ ยุทธศาสตร์ (ผ่านแผนงาน) / เป็นผลผลิต ของการดำเนินงาน |
| ดัชนี ผล (Lagging Indicators) : ดัชนีผลลัพธ์ (Outcomes Indicators) |
| ประเมินผลลัพธ์ ตามวัตถุประสงค์หลักของแผนฯ / เชื่อมโยงกับ วิสัยทัศน์ พันธกิจ |
| *** ดัชนี มี 4 ประเภท คือ 1. ดัชนีผลผลิต Output 2. ดัชนีผลลัพธ์ Outcome 3. ดัชนีผลกระทบ เชิงลบ Impact 4. ดัชนีผลกระทบ เชิงบวก Effect |
| |
| เค้าโครงของแผนกลยุทธ์ |
| กระบวนการวางแผน : |
| การเตรียมการ -->การวิเคราะห์สภาวะแวดล้อม--:การกำหนดเป้าประสงค์-->การกำหนดยุทธศาสตร์ ยุทธวิธี |
| สาระของแผนกลยุทธ์ : |
| บทนำ / บทการประเมินสถานการณ์ / บท เป้าประสงค์การพัฒนา (วิสัยทัศน์ พันธกิจ วัตถุประสงค์) / |
| บท การประสานกลไกพัฒนา (ปรับโครงสร้าง ปรับกฎระเบียบ) / บท การแปลงแผนสู่การปฏิบัติ (แปลงแผน ประมาณการงบฯ ติดตามประเมินผล) |
| |
| "กระบวนการวางแผน ไม่สิ้นสุด และมีวิวัฒนาการโดยตรงต่อแผนฯ - การคิดทบทวนใหม่ (Rethinking) ไม่ใช่เรื่องแปลกในการวางแผน" |
| แผน 1 จะเป็นแผนที่ไม่มีวันสมบูรณ์ ไม่มีประสิทธิภาพ ต้อง monitor บ่อยๆ และปรับไปสู่แผน 2 โดยอาศัยประสบการณ์จากแผน 1 |
| |
| |
|
